stappen van Caroline van de Ven

”Kunstwerken als onkruid, als gras tussen de planken, als zand tussen de tenen, als wind in de haren: schurend, polijstend, verfrissend, vernieuwend, wrijvend, bevragend, op z’n kop zettend, de vleugels uitslaand - licht en kleurig als een zwerm vlinders.

Een nieuwe wereld biedend, een ander gezicht, een ander uitzicht, een nieuw inzicht - een uitdagende, uitnodigende wereld van ongekende mogelijkheden.

Mijn lievelingsplek van Terschelling: het Groene Strand met haar onmogelijk aan te duiden grens tussen vast en vloeibaar, tussen zee en zand.

Plek van ongekende mogelijkheden, alles biedend aan wie maar wil.”

Oerol 2009

Publicatie: Windnomaden, 2009, SLeM / Thieme Art, catalogus van 382 Windnomaden-schilderijen. Auteurs: kunstenaars/schilders, samenstelling: Bruno Doedens, vormgeving: Theo Heldens. Verkrijgbaar via de website van SLeM: www.slem.org.

Kunstproject en behoeve van het derde leerjaar VMBO K, Montessoricollege, Groesbeek. Zes lesblokken over kleur voor het combinatievak ICT/ Beeldende Vorming. 

Inhoud: 

1. Kleurenleer,

2. Kleurbetekenis en kleurervaring (bijv. in natuur, reclame en verkeer)

3. Interactieve kunstpresentatie over kleurgebruik in de schilderkunst en de kunstbeschouwing hiervan,

4. Digitaal ontwerpen van eigen schilderij op basis van kleur en compositie,

5.Creëren van een eigen schilderij op basis van het digitale ontwerp,

6. Presentatie van de resultaten en evaluatie.

In opdracht van Harrie Clemens, directeur van openbare basisschool De Muze in Nijmegen-Oost, werd een beleidsplan voor de ontwikkeling van Cultuur Educatie op deze school geschreven. Hieraan gekoppeld een projectplan voor een meerjarig kunsteducatief project, dat de naam Domuzenta kreeg; een titel die de school verbindt met de Documenta in Kassel, een gerenomeerde kunsttentoonstelling die daar eenmaal per vijf jaar georganiseerd wordt.

De Muze profileert zich als een school waar ieder kind belangrijk is, waar gewerkt wordt aan een harmonische ontwikkeling van hart, hoofd en handen en waar uitdaging, inspiratie en plezier uitgangspunten zijn.

Met Domuzenta I wilden we de kinderen zelf als uitgangspunt nemen, door ze het proces van een kunstenaar te laten ervaren. De vraag was dus: Waarmee begint een kunstenaar? 

De kunstenaar verwondert zich over (iets in) de wereld, merkt daar iets aan op. Doel van het eerste project werd dan ook: De kinderen vragen naar hun verwondering. 

Elke klas kreeg een eigen Domuzenta-klapper en elk kind een eigen map voor in de klapper. In hun eigen map mochten ze alles stoppen wat hun verwondering had. Zo kregen we verzamelingen verwonderingen van kinderen van 4 t/m 12 jaar.

De presentatie vond plaats op het Muzeschoolplein, dat werd ingericht als Muzeum. De bezoekers, leerkrachten, kinderen en ouders, werden door leerlingen geïnterviewd over hun ervaringen en mening. Hiervan kwam een registratie in schrift, foto’s en film. De film werd voor meerdere doeleinden gebruikt, deze draaide o.a. als décor op een swingavond voor de ouders.

In juni 2006 werd dit kunstproject bekroond met de EDU-art award 2006.

Ten Behoeve van Kind & Kunst V in 2005, waarbij er door het KCG tentoonstellingen en studiedagen over innovatieve museale kunsteducatie in Museum Het Valkhof Nijmegen en CODA Apeldoorn werden gehouden, moest voor beide musea een interactieve sculptuur ontworpen en vervaardigd worden, die de titel van de expositie zouden ondersteunen: “Het magazijn van de verbeelding”.

In het Coda in Apeldoorn ontwierpen diverse kunstenaars, waar onder ik, een wolkenhut die diende als hang- en verbeeldingsplek met een lees- en videomogelijkheid. 

In Nijmegen werd er een muur opgetrokken van verhuisdozen, met daarop de niet bestaande, maar tot de verbeelding sprekende inhoud vermeld.
 

In opdracht van LeDuc, organiserend comité voor een teambuildingsdag voor de afdeling Huisartsgeneeskunde van het UMC St Radboud Nijmegen. Georganiseerd op locatie: Insel Hombroich in Neuss, Duitsland.

Vanuit een presentatie over tekenende kunstenaars worden deelnemers uitgenodigd blind bepaalde voorwerpen na te tekenen met potlood. Hiervoor ligt hun tekenvel op een hardboard op hun knieën onder de tafel.

De abstracte figuren die hieruit ontstaan worden op een nieuw vel vergroot, herhaald of weggelaten, zodanig dat er een goede compositie uit voort komt. Deze compositie wordt op een nieuw vel overgebracht en afgewerkt in een kleurenversie.

De afdeling doet twee dingen met de stapel schetsen en tekeningen die deze dag oplevert. Ten eerste worden de kleurige eindresultaten bevestigd achter perspex op lange panelen, die in het trappenhuis hun plek krijgen, waar zij de twee verdiepingen waarin de afdeling is verdeeld met elkaar verbinden. 

Deze tekeningen in het trappenhuis, waardoor op een werkdag iedereen minstens twee keer per dag doorheen loopt, bevestigen keer op keer het feit dat beide verdiepingen samen een afdeling vormen.

Een andere verbindende factor tussen de beide verdiepingen is het gezamenlijk op de gang taart eten wanneer er een jarige op de afdeling is. Er worden nieuwe taartbordjes aangeschaft waarop een selectie uit de schetsen van deze tekendag worden overgebracht met porseleinstift, ondertekend met de initialen van de oorspronkelijke maker.
 

Ruimte exploreren en creëren zijn thema´s die ik als kunstenaar graag onderzoek. De vraag die ik me heb gesteld bij het vervaardigen deze serie schilderijen is: Hoe suggereer ik zoveel mogelijk ruimte in een plat vlak, mijzelf beperkend tot slechts het gebruik van horizontalen?

Er zijn sferische landschappen ontstaan, waarbij kleur een grote rol is gaan spelen. Niets is expliciet gemaakt, niets ligt vast. In feite kijken we naar abstracte schilderijen.

Onze geest echter associeert een horizontale lijn onmiddellijk met een landschap. En zo waant de toeschouwer zich het ene moment aan het strand en het volgende moment in de polder, of misschien in de duinen of in een vliegtuig ver boven de wolken.

Ook lijken we te worden meegevoerd met diverse cycli, zoals die van de wisselende seizoenen en het passeren van de dag. Misschien kunnen we ergens de dauw op een akker ’s morgens vroeg vermoeden, of elders de laatste zonnewarmte aan het eind van een dag.

Zo word je meegenomen op een reis door je eigen verbeelding. Iedereen is vrij om zijn/haar eigen verbeelding te volgen, van welk landschap, welk seizoen, welk tijdstip, welke bestemming, welk gevoel, welk verhaal en heeft zelfs de keuze van welke horizon.

Dat resulteert in een onmetelijke ruimte.

Deze kussenachtige sculpturen zijn verwijzingen naar herinneringen uit mijn jeugd.

Het zijn verwijzingen naar familiebanden, naar mijn oer- en geboortegrond; roze gekleurde herinneringen aan de plek waar ik opgroeide en het nest, waar ik in groot werd.

Hieruit voortgekomen is het kussen met mijn oerouders, van zowel moeders als vaders kant, daarop afgebeeld: het ultieme nest. Het jongste jongetje op de foto’s is mijn opa van vaders kant.
 

De opdracht was iets volkomen zinloos te maken. Het werd deze berg gestapelde transparante zakjes, gevuld met gekleurde gelatine.

Vijf mensen hebben een stevige bijdrage geleverd om deze soft sculpture te realiseren. Twee daarvan, waaronder ikzelf, zijn de week voor de expositie dag en nacht bezig geweest met het maken van de zakjes gelatine. Ons huis stond vol rekken, waaraan de zakjes vloeibare gelatine werden vastgeknoopt om op te stijven. Het was volkomen zinloos gekkenwerk.

Het resulteerde in deze kleurige stapeling, die door het te exposeren haar betekenis kreeg. Staand onderaan een trap nodigde het uit om erin te springen; mensen werden er vrolijk en baldadig van. Een oudere vrouw verzuchtte, met een grondtoon van spijt: “Tja, wij zijn eigenlijk altijd alleen maar bezig geweest met nuttig… "

Na twee weken exposeren verdween dit kunstobject in de container; het had zijn betekenis gekregen en zijn werk gedaan.